Als de kinderen het maar naar hun zin hebben…

In 2002 werd het boek ‘Als de kinderen het maar naar hun zin hebben’ uitgebracht, een interessante uitgave van Hans Sleeuwenhoek en Alwin Bouman, respectievelijk hoofdauteur van het boek en de voormalige rechterhand van Center Parcs-oprichter Piet Derksen. Bouman’s verhalen en ervaringen met betrekking tot de oprichting en ontwikkeling van Sporthuis Centrum en later Center Parcs zijn de basis geweest voor dit bijzondere schrijfwerk.

Center Parcs kennen we tegenwoordig als een internationale keten van twintig vakantieparken met miljoenen gasten, grote aantallen voorzieningen en cottages en vooral een zakelijke en commerciële manier van het aanbieden van korte verblijven. Toch is het ooit begonnen met een kleinschalig kampeerterrein met geplaatste tentjes bij aankomst. De koppeling met de natuur, de voorzieningen en de service, sfeer en vriendelijkheid zorgden samen met de accommodatie voor een goed beginresultaat. Dat succes heeft zich in de loop der jaren alleen maar vergroot en dat zorgde voor een ongekende ontwikkeling van kampeerterrein via huisjesterrein en bungalowpark naar compleet vakantieparadijs.

Sporthuis Centrum werd duidelijk met veel passie en doorzettingsvermogen opgezet en uitgebreid. Over alle voorzieningen en details werd nagedacht, er werd veel onderzocht en uitgeprobeerd en met veel investering in luxe, innovatie en beleving is het Center Parcs van nu ontstaan. Al meer dan veertig jaar een doorslaand succes, maar extreem gegroeid en aanzienlijk veranderd om met de tijd mee te gaan. Desondanks zijn dezelfde uitgangspunten en succesfactoren nog steeds van toepassing: het bieden van een kort of lang verblijf, middenin de natuur en voorzien van alle gemakken, zodat de gast dicht bij huis toch even helemaal weg is.

Hierna volgt een artikel naar aanleiding van het boek, waaruit duidelijk wordt met welke gedachten en op welke wijze de Center Parcs-formule is opgebouwd. Niet alleen wordt duidelijk welke ideeën en pilotprojecten slaagden of volledig faalden, maar ook welke problemen overwonnen moesten worden, welke consequenties verbonden waren aan nieuwe toevoegingen en welke ontwikkelingen van belang waren voor de parken. Als er één gedachte de belangrijkste rol heeft gespeeld, dan is het wel de titel van het boek: “Als de kinderen het maar naar hun zin hebben”, met andere woorden dat de gasten het naar hun zin hebben op de parken en dat in het bijzonder de kinderen de tijd van hun leven hebben (waardoor de ouders toch wel genieten). Waarom dit motto zo sterk van toepassing is, dat ontdekt u in dit artikel.

Piet Derksen en Alwin Bouman

Piet Derksen was de oprichter van het toenmalige Sporthuis Centrum. Wat begon met een winkeltje met sportartikelen en later een keten van winkels, werd vergroot naar een keten in reizen, vakantiekleding en kampeerartikelen en door de specialisering in vakanties wist Derksen zijn bedrijf te laten groeien tot een grote vakantieaanbieder onder dezelfde naam: Sporthuis Centrum.

Men kon allerlei reizen in binnen- en buitenland boeken bij Sporthuis Centrum. Derksen was echter een man met een goed gevoel voor toekomstige veranderingen en trends en, zoals ook verderop in dit artikel zal blijken, was hij keer op keer verantwoordelijk voor een vernieuwend idee, wat hij als eerste introduceerde en wat vaak door overheden en concurrenten werd overgenomen. Piet Derksen had dus een voorsprong in die innovatie en zo ook met het fenomeen van (uiteindelijk) bungalowparken, wat allemaal ontstond uit de ontwikkeling van een kampeerterrein.

Alwin Bouman was de rechterhand van Piet Derksen bij de oprichting en ontwikkeling van de vakantielocaties van Sporthuis Centrum. Begonnen als accountant en administrateur bij Derksen, maar al snel boekhouder, onderhandelaar, adviseur en niet veel later het centrale aanspreekpunt. Onder leiding van Bouman werden bijzondere attracties toegevoegd en werd de visie van Derksen uitgebreid naar het tevredenheidsaspect: gasten moesten het naar hun zin hebben en daarop werd het beleid afgestemd, een belangrijke gedachte bij de realisatie van de parken.

Alwin Bouman werkte aanvankelijk voor Center Parcs, maar na de bouw van een groot aantal parken stapte hij over naar Vendorado, wat later veranderde in Gran Dorado. In tegenstelling tot Center Parcs werd hij bij Vendorado eindverantwoordelijke voor de ontwikkeling en daardoor heeft hij met zijn reeds opgedane kennis en ervaringen bij Sporthuis Centrum/Center Parcs nieuwe parken voor Vendorado ontwikkeld: parken met dezelfde uitgangspunten om aan de wensen van de gasten te voldoen, maar op een andere en meer afwisselende manier dan wat Center Parcs tot dan toe had gerealiseerd. Destijds dus twee sterke concurrenten van elkaar, maar ironisch genoeg fuseerden zij in 2002 tot Center Parcs Europe, waardoor de parken van beide organisaties, allebei met medewerking van Bouman bij de ontwikkeling van de parken, bij elkaar kwamen onder één vlag: Center Parcs.

Sporthuis Centrum

Het begon echter allemaal in 1967 met de aankoop van een stuk grond in Reuver, Limburg. Het kampeerterrein werd voorzien van tentjes en aluminium huisjes: de bungalettes. In 1968 werd dit terrein geopend als De Lommerbergen. Het succes werd echter al snel erg groot, waardoor het terrein te klein werd en de tentjes en huisjes niet meer voldeden. Derksen schakelde de architecten van onder andere de Sporthuis Centrum-winkel in Rotterdam in en één daarvan was Jaap Bakema. Hij ontwikkelde een visie voor het recreatieterrein van Sporthuis Centrum en vond dat een recreatiepark het natuurlijke en ruimtelijke karakter diende te behouden.

Veel groen en ruimte dus. Daarom werden de geschakelde bungalows bedacht, waarbij de eenvoudige bungalows (toen nog met een dak van golfplaten) werden voorzien van vooral natuurproducten en rustige kleuren in het schilderwerk. De geschakelde bungalows werden in verspringende opstelling gebouwd, waarbij wel contact met de buren mogelijk was, maar toch de privacy werd behouden. Bovendien was hierbij het voordeel, dat men op ieder volgend park kon variëren met de opstelling, zodat dezelfde formule overal een nieuwe uitstraling kreeg. Op het park zelf moesten de wegen nooit recht zijn om altijd het idee te wekken, dat er na een bocht weer iets verrassends te ontdekken zou zijn.

Ook werd nagedacht over het autoverkeer: men besloot om een centrale parkeerplaats aan te leggen, zodat het park zelf autovrij zou blijven. Auto’s waren immers iets uit het dagelijks leven en niet geschikt voor een rustige vakantie-omgeving.

De bungalow was de luxere opvolger van ‘het huisje’ en die benaming was ook terecht, want de accommodaties gingen mee met de tijd en werden voorzien van meer luxe. Bovendien zou men bij het woord ‘bungalow’ eerder het idee hebben buiten de stad te zijn, middenin de natuur. Door de toenemende vernieuwingen en de naamsverandering naar Center Parcs werden de bungalows al relatief snel weer veranderd in ‘cottages’.

Zo was de douche in de huisjes al een luxe, maar dit veranderde in een ligbad in de bungalows en uiteindelijk naar sunshowers, regendouches en andere moderne uitvindingen. De stapelbedden begonnen met een lengte van 1,80 meter, maar werden door de steeds langer wordende gasten vergroot tot 1,90 en 2,00 meter en later al 2,10 meter. Vaak werden ze ook vervangen door gelijke bedden naast elkaar. De ooit zo bijzonder spectaculaire kleurentelevisie werd jaren geleden al vervangen door breedbeeld- en LCD-televisies.

Goede en minder goede ideeën

Zoals al eerder werd vermeld, had Piet Derksen en dus Sporthuis Centrum vaak vernieuwende, interessante en revolutionaire ideeën en toevoegingen. Denk bijvoorbeeld aan de knuffelmuur, een betegelde muur die van binnenuit verwarmd werd. Op sommige parken is de muur nog te vinden, echter zonder verwarmingsaspect. Een andere toevoeging is de pannenkoekenbakmachine met meerdere pannen, die in het juiste tempo ronddraaien om meerdere pannenkoeken tegelijk te maken en te bakken. Nog een voorbeeld is de zwemmersbar in het toenmalig Subtropisch Zwemparadijs. Een bar aan de zwembadrand met stoelen in het water en uiteraard plastic bekertjes voor de veiligheid.

Het kon echter ook minder goed aflopen met nieuwe ideeën en dat blijkt uit de volgende voorbeelden.

Op Het Vennenbos werd het eerste communicatiesysteem aangelegd, wat kort daarna ook op enkele andere parken is verschenen: een omroepsysteem met in iedere bungalow een luidspreker met intercom. Voor de receptie een mogelijkheid om aan alle bungalows een mededeling te doen, voor de gasten een mogelijkheid om contact op te nemen met de receptie of om de receptie als babyfoon in te zetten, want ook daarvoor werd het gebruikt. Bij de aanleg van het systeem werd de receptie voorzien van een controlepaneel met vierhonderd lampjes en knopjes, want voor iedere bungalow was een apart setje van lampje en knopje ingebouwd. Twee sterke onweersbuien zorgden voor kortsluiting in de kabels door het park, waardoor het systeem grondig gerepareerd moest worden. De tweede keer werd dan ook ervoor gekozen om niets meer te vernieuwen, waardoor alleen nog communicatie van receptie naar gast mogelijk was. Dat werd niet op prijs gesteld door de gasten en daarna werd besloten om het niet meer in te zetten. Als alternatief voor het doen van mededelingen werd enkele jaren daarna het inmiddels bekende infokanaal op de televisie bedacht.

Ook de zitkuil is een idee dat niet helemaal werkte, zoals men het wou zien. In de oudere parken werd deze geïntroduceerd om meer ruimtegevoel te creëren in de lage bungalows en aanvankelijk was het een groot succes. Niemand van de gasten had thuis een zitkuil, wat het extra speciaal maakte. De populariteit van de zitkuil nam echter af, vermoedelijk door de onhandigheid in bepaalde situaties, waardoor deze niet meer in nieuwe cottages werd toegepast.

Om vanuit de bungalow meer contact te hebben met de natuur, werd besloten om in de woonkamer in één van de dichte muren een groot betonblok te vervangen door een raampje. Omdat deze geen gordijnen hadden en mensen toch hun privacy nodig hadden, werd vaak een bankkussen in het raampje gestopt. Daarmee werd ook dit idee geen groot succes. Toch zijn deze raampjes op een aantal parken behouden gebleven, maar dan wel voorzien van een gordijntje.

Parkproblemen

Hoe succesvol de formule van Sporthuis Centrum en Center Parcs ook is geworden, er zijn toch problemen ontstaan met de realisatie van parken of tijdens de verhuur daarvan. Daarnaast hebben ook onverwachte situaties of externe omstandigheden geleid tot extra problemen.

Voor de televisies werd door de overheid per bungalow kijkgeld gevraagd en ook voor het gasverbruik werden de normale tarieven berekend. Gasten maakten uiteraard optimaal gebruik van alle luxe en dat zorgde voor hoge rekeningen voor Sporthuis Centrum. Met veel bezwaren van de directie is het gelukt om de lagere speciale tarieven voor grootverbruikers te krijgen.

In de tijd van de slecht geïsoleerde huisjes met golfplaatdak namen veel gasten een eigen verwarmingskacheltje mee, maar het elektriciteitsnet was uiteraard niet berekend op 200 bungalows die op dezelfde avond hun extra warmtebron inschakelden, waarop de stroom uitviel. Als gevolg daarvan hadden vele gasten een ijskoude Kerstavond, maar de dagen erna volgde het nieuwe probleem. Door het dooien van de sneeuw op het golfplatendak in die periode ontstond zoveel vocht, dat in het huisje de druppels van het plafond vielen. Dat was letterlijk en figuurlijk de spreekwoordelijke druppel, want Sporthuis Centrum besloot daarna om de primitieve daken te verbeteren.

Op Loohorst (toen nog van Vendorado) was er juist een tekort aan water tijdens de eerste zomeropening. De waterbehoefte was te laag ingeschat met als gevolg dat er veel water tegelijk verbruikt werd en ’s avonds op was. Improvisatie met tankwagen, 800 kratten Spa-water en een compensatie voor de gasten in het vooruitzicht heeft ervoor gezorgd, dat het probleem grotendeels opgelost was. In de winter daarna vond het tegenovergestelde plaats tijdens een hevige regenbui, waarbij het water niet in de grond trok, maar op het terrein bleef staan en voor flinke overlast zorgde. De grond bevatte een harde leemlaag die het regenwater tegenhield en dat heeft de ontwikkelaars doen besluiten om bij nieuwe parken eerst de grondstructuur in kaart te brengen.

Testen en rondkijken

Een zeer kenmerkende methode uit het verleden was voornamelijk het testen en goed rondkijken op de eigen parken en bij de professionelere concurrenten. De ontwikkelaars, fabrikanten, leveranciers en inrichters van Sporthuis Centrum hebben vaak persoonlijk de bungalows en de inrichting getest door er simpelweg in te verblijven met gezin en gedurende het verblijf te kijken als een ‘gewone’ gast. Soms werd ter plekke een oplossing bedacht voor simpele problemen en kleine details. Die testbezoeken hebben geleid tot vele verbeteringen waaraan in eerste instantie niemand gedacht zou hebben.

De directie bezocht ook een nieuw, geweldig zwembad in Zwitserland, waar men onbekende attracties had gebouwd. Alsof zij gewone gasten waren, gingen de directieleden een dag naar het zwembad om alle bijzonderheden te aanschouwen. Zo zag men onder andere het golfslagbad, een verwarmd buitenbad en de sprüdelbanken, waarbij de liggende gasten met luchtbelletjes gemasseerd worden. Voor die tijd spectaculaire extra’s en dus werden de ideeën meegenomen naar Nederland om in de parken van Sporthuis Centrum te realiseren.

In de jaren daarna werden de parken en voorzieningen van Sporthuis Centrum en later Center Parcs voortdurend vernieuwd en er werd volop geïnvesteerd in parkspecialiteiten en bijzondere attracties, zoals de Discovery Bay op De Vossemeren en de Flow Rider op De Eemhof.

En toen was in 2002, bij de uitgave van het boek, een merkwaardig moment aangebroken: Center Parcs en Gran Dorado (oftewel Sporthuis Centrum en Vendorado, ooit de grootste concurrenten van elkaar) fuseerden tot één keten, die de naam Center Parcs Europe kreeg. Bouman zag de parken van ‘zijn’ beide werkgevers samenkomen. Beide met een andere nadruk op de bedrijfsvoering, maar wel met één grote overeenkomst qua concept: het bieden van een vakantieparadijs met een volledig voorzieningenaanbod en aangeklede faciliteiten.

Leuke weetjes

–         Het huidige Park Eifel, wat voorheen Sunparks Eifel, Center Parcs Park Heilbachsee, Gran Dorado Heilbachsee en Vendorado Heilbachsee heette, werd niet in eigen beheer gebouwd, maar aangekocht en uitgebreid. Alleen de centrumvoorzieningen waren destijds nieuwbouw.

–         Het huidige Port Zélande valt nu onder Center Parcs, maar was daarvoor ook van Gran Dorado en dus Vendorado. Toen het park werd aangekocht, bevatte het een jachthaven en enkele centrumvoorzieningen. De bungalows werden daaromheen gebouwd.

–         Op het voormalige Eurostrand (nu De Kempervennen) stond een kabelbaan als attractie (zie het forum voor bijbehorend beeldmateriaal), maar bij de overname bleek deze vaak kapot te gaan. Het is vaak gebeurd, dat gasten voor langere tijd boven het park bleven hangen. Uiteindelijk is besloten om de kabelbaan weg te halen, maar opmerkelijk genoeg is deze nog steeds in gebruik en wel als transportband op een Zuid-Amerikaanse koffieplantage.

–         Toen Het Meerdal nog Bos en Strand heette, bleven de resultaten buiten de zomervakantie ver achter bij de andere parken. Er is toen direct een enquête gestart vanuit de telefooncentrale om deze vreemde situatie te verklaren en uiteindelijk bleek de naam de boosdoener te zijn: de gasten verwachtten dat het park in het voor- en naseizoen een zanderige open vlakte met veel wind zou zijn. Daarop werd de naam veranderd in Het Meerdal en dat zorgde ervoor, dat het jaar daarna de resultaten hetzelfde niveau als de andere parken bereikten.

–         De zitkuil was in de beginjaren een groot succes in de parken van die tijd. Echter was in die tijd een donker interieur mode, waardoor de bungalows waren voorzien van donkerbruine meubelen, donkerbruine vloer, grijze muren en zwarte dakbalken. Men was thuis niet bekend met de zitkuil en moest daaraan tijdens het verblijf wennen. De donkere samenstelling van het interieur zorgde ervoor, dat het afstapje slecht opviel en dat zorgde regelmatig voor ongelukjes. Later is de verlichting aangepast en zijn er witte strepen op de zitkuil aangebracht om verdere ongelukken te voorkomen.

–         Bakema was de uitvinder van de geluidswal op Het Vennenbos, volledig van boomstronken en zwarte grond gemaakt. Dit idee werd later door andere recreatiebedrijven, gemeenten en Rijkswaterstaat overgenomen in de vorm van een geluidswal van steen.

–         Het schoonmaken van de bungalow was eerst volledig de verantwoordelijkheid van de gasten. Een dame van het controleteam kwam dan bij vertrek kijken of alles schoon was. Dat is uiteraard een ruim begrip en dat leverde dan ook de nodige discussies en problemen op. Na enkele tijd is besloten om een schoonmaakteam in te voeren en de schoonmaakkosten door te berekenen in de verhuurprijzen. Daarmee was het gehele probleem opgelost.

–         Bij het bezoek aan het zwembad in Zwitserland werd nog een ander bijzonder bad ontdekt: een bad met onderwatermuziek, waarbij klanken van (klassieke) muziek te horen waren. Dit idee is desondanks niet overgenomen.

–         De pannenkoekenmachine werd voor het eerst op Het Vennenbos ingevoerd. Voor de bereiding werd bij de lokale molen een aantal zakken versgemalen meel gehaald, maar door het overgrote succes moest men noodgedwongen al snel overstappen op pannenkoekenmeel uit de fabriek.

Tot slot

‘Als de kinderen het maar naar hun zin hebben’ is dus een belangrijk motto en uitgangspunt geweest voor de ontwikkeling en daardoor ook het succes van Center Parcs. Een vakantieparadijs voor kinderen en hun ouders, maar tegenwoordig een vakantielocatie waar iedereen het naar zijn of haar zin heeft. Het boek geeft leuke anekdotes van oudere gasten en oud, bijzonder fotomateriaal en samen met de hele filosofie achter het ontstaan van Sporthuis Centrum en haar parken geeft het een zeer bijzondere blik op het huidige Center Parcs en reden tot waardering van het bedrijf en de oprichters ervan. Zij wisten overduidelijk met veel passie een goed en aangenaam product te bedenken, wat nog steeds jaarlijks miljoenen gasten, jong en oud, een leuke vakantie bezorgt. Als de kinderen het maar naar hun zin hebben!

Tekst: Jeroen (forum- en redactieteamlid) i.s.m. Center Parcs Forum
Fotomateriaal: Joost (forumlid) en Center Parcs Europe
Filmmateriaal: Center Parcs Forum i.s.m. Center Parcs Europe

3 comments on “Als de kinderen het maar naar hun zin hebben…

  1. Het volgende idee:

    “- Bij het bezoek aan het zwembad in Zwitserland werd nog een ander bijzonder bad ontdekt: een bad met onderwatermuziek, waarbij klanken van (klassieke) muziek te horen waren. Dit idee is desondanks niet overgenomen.”

    Is op Erperheide in een lagune bad toegepast.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Deze site gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.